Промежуточные метаболиты катехоламинов: метанефрин, норметанефрин (суточная моча) в Бишкеке

Изилдөөгө көрсөтмөлөр: Гипотензивдик препараттар менен дарылоого жооп бербеген туруктуу гипертониянын себептерин дифференциалдык диагностикалоо; Феохромоцитоманы диагностикалоо; Феохромоцитоманы дарылоонун натыйжалуулугун көзөмөлдөө.

Катехоламиндер — бөйрөк үстүндөгү бездер тарабынан иштелип чыккан гормондор. Алардын катарына адреналин жана норадреналин кирет. Бул биологиялык активдүү заттар эмоционалдык же физикалык стрессти жеңүүгө жардам берет, ошондуктан алар стресс гормондору деп да аталат.

Стресстик абал аяктаганда, адреналин жана норадреналин тез эле активдүү эмес бирикмелерге (метаболиттерге) — метанефринге жана норметанефринге ажырайт, алар бөйрөк аркылуу заара менен кошо чыгарылат.

Нормада заарадагы метанефриндин жана норметанефриндин концентрациясы аз болот. Бул заттардын жогорулаган деңгээли феохромоцитоманын — бөйрөк үстүндөгү бездин шишигинин өнүгүшүн көрсөтүшү мүмкүн.

Изилдөөгө 3 күн калганда рациондон серотониндин деңгээлин жогорулатуучу азыктарды (шоколад, сырлар, сүт азыктары, банандар, кофе, кара чай, цитрус жемиштери, жумуртка) алып салуу зарыл.

Ошондой эле анализге 3 күн калганда дарылоочу дарыгер менен макулдашуу боюнча заара айдама каражаттарды, антидепрессанттарды, адреноблокаторлорду, антибиотиктерди жана раувольфия, нитроглицерин, теофиллин, этанол, кофеин камтылган дары-дармектерди кабыл алууну токтотуу сунушталат. Ушул эле мезгилде катехоламиндердин физиологиялык жогорулашына алып келүүчү физикалык жүктөмдөн, стресстен, тамеки чегүүдөн, оорутуучу таасирлерден алыс болуу керек.

Изилдөөгө 48 саат калганда алкоголдон баш тартуу керек. Анализге 10-12 саат калганда рациондон зааранын түсүн жана химиялык курамын өзгөртүүчү азыктарды, тактап айтканда "боёочу" жашылчаларды (кызылча жана сабиз), ошондой эле туз жана татымалдарды алып салуу керек.

Заара чогултуунун алдында заара үчүн контейнерин лаборатория бөлүмүнөн алуу же дарыканадан сатып алуу зарыл. Балдардан заара чогултуу үчүн заара кабыл алгычты колдонсо болот.

Биоматериалды чогултуу кадимки ичүү режиминде жүргүзүлөт (суткасына 1,5–2 литр суюктук).

Ар бир порция биоматериалды чогултуунун алдында сырткы жыныс органдарын кылдат жууш керек.

Биринчи күнү бөлүнгөн эртең мененки заараны даараттамага төгүү керек. Андан кийин убакытты белгилеп, калган заараны чоң көлөмдөгү идишке так бир сутка бою чогултуу керек. Идишке акыркы заара кылуу белгиленген убакыттан 24 саат өткөндөн кийин болушу керек (мисалы, бир күндүн саат 8:00дөн кийинки күндүн саат 8:00гө чейин).

Чогултулган заараны муздаткычта +2–8 °С температурада сактоо керек, тоңдурууга болбойт.

Бардык заара чогултулгандан кийин биоматериалдын жалпы көлөмүн белгилеп, андан кийин бардык заараны аралаштырып, 50–100 мл контейнерге куюп, дароо изилдөөгө алып келүү керек. Заара тапшырууда чогултуу убактысын жана зааранын жалпы көлөмүн мл менен белгилөө керек. Контейнерди колдонуу боюнча нускама:

Контейнердин капкагын бурап ачып, ички жагын өйдө каратып коюңуз, конструкциянын стерилдүү бөлүгүнө тийбеңиз. 50–100 мл заараны контейнерге куюңуз. Контейнерди капкагы менен жаап, бекем бураңыз. Контейнерди 180° буруп, ичиндегисин 3–5 жолу аралаштырыңыз. Контейнерди дароо лаборатория бөлүмүнө жеткириңиз.

Интерпретация результата

Возможные причины повышения уровня метанефрина и норметанефрина в суточной моче:

• феохромоцитома;
• опухоли нервной ткани;
• тяжёлые физические нагрузки.

Результаты одного исследования не могут служить достаточным основанием для постановки диагноза или назначения лечения. Решение об этом должен принимать врач на основании всех имеющихся у него данных.

Референсные значения

Нормальные значения метанефрина

Нормальные значения норметанефрина