Комплексное исследование на катехоламины, серотонин и их метаболиты (гомованилиновая, ванилилминдалевая,5-гидроксииндолуксусная кислоты) (венозная кровь и суточная моча) в Бишкеке

Изилдөөгө көрсөтмөлөр: Нейроэндокриндик шишикке шектенүү; Терапияга туруктуу жогорку кан басымы; Узакка созулган ич өткөк; Бетинин себепсиз кызаруу эпизоддору.

Нейроэндокриндик шишиктер — нейроэндокриндик системанын клеткаларынан пайда болгон шишиктер. Алар ар кандай ткандарда жана органдарда жайгашып, гормондорду иштеп чыгарууга жөндөмдүү. Ошондуктан, мындай шишиктерди диагностикалоо үчүн кандагы жана заарадагы гормондордун жана биологиялык заттардын — катехоламиндердин жана серотониндин — деңгээли бааланат.

Мындай шишиктерди диагностикалоо татаал. Серотонинге, катехоламиндерге жана алардын метаболиттерине комплекстүү анализ бул ооруларды аныктоонун маанилүү этаптарынын бири болуп саналат.

Кан Канды эртең менен саат 8ден 11ге чейин, 12-14 саат ач карын болгондон кийин тапшыруу керек. Күндүз кандын көрсөткүчтөрү олуттуу өзгөрүшү мүмкүн, эртең мененки анализдин жыйынтыгы — эң так болот. Тестке 24 саат калганда алкоголдук ичимдиктерди ичпөө жана интенсивдүү физикалык жүктөмдөрдөн алыс болуу керек. Кан алдыруудан 8 саат мурун тамак жебөө, ошондой эле шире, сүт же башка суусундуктарды ичпөө керек. Газдалбаган суу ичүүгө болот. Изилдөөнүн алдында жеңил, майсыз тамак менен кечки тамактануу жакшы. Анализге 1-2 саат калганда тамеки чекпөө, стресстен жана физикалык чыңалуудан (чуркоо, тепкичтен тез көтөрүлүү) алыс болуу сунушталат. Кан алдырууга 15 мүнөт калганда бир аз эс алуу: лаборатория бөлүмүндө отуруп, дем алып, тынчтануу сунушталат.

Балдардан кан алуу эрежелери: 1 жашка чейинки ымыркайлар 7 жашка чейинки балдар Көрсөткүчтөрдү динамикада көзөмөлдөө үчүн анализди бирдей шарттарда: ошол эле лабораторияда, күндүн ошол эле убагында тапшыруу керек. Аялдар этек кир циклинин фазасын эске алышы керек. Дары-дармектер жана медициналык процедуралар анализдин жыйынтыгына таасир этиши мүмкүн. Физиотерапиялык процедуралардан, инструменталдык текшерүүдөн, рентгенологиялык же ультрадобуш изилдөөдөн, укалоодон кийин дароо кан тапшырбоо керек. Канды изилдөөнү дары-дармектерди кабыл алууну баштаганга чейин же аларды токтоткондон 10-14 күн өткөндөн кийин аткаруу эң жакшы. Кабыл алынып жаткан дары-дармектер жөнүндө медайымга, ошондой эле диагностиканы жүргүзгөн же дарылоону дайындаган дарыгерге эскертүү керек. Дарылоонун натыйжалуулугун баалоо үчүн изилдөөлөр, адатта, препаратты акыркы кабыл алгандан 1-2 жума өткөндөн кийин жүргүзүлөт. Заара Заараны чогултуу өз алдынча жүргүзүлөт. Изилдөөгө 3 күн калганда рациондон серотониндин деңгээлин жогорулатуучу азыктарды (шоколад, сырлар, сүт азыктары, банандар, кофе, кара чай, цитрус жемиштери, жумуртка) алып салуу зарыл. Ошондой эле анализге 3 күн калганда дарылоочу дарыгер менен макулдашуу боюнча заара айдама каражаттарды, антидепрессанттарды, адреноблокаторлорду, антибиотиктерди жана раувольфия, нитроглицерин, теофиллин, этанол, кофеин камтылган дары-дармектерди кабыл алууну токтотуу сунушталат. Ушул эле мезгилде катехоламиндердин физиологиялык жогорулашына алып келүүчү физикалык жүктөмдөн, стресстен, тамеки чегүүдөн, оорутуучу таасирлерден алыс болуу керек.

Изилдөөгө 48 саат калганда алкоголдон баш тартуу керек.

Анализге 10-12 саат калганда рациондон зааранын түсүн жана химиялык курамын өзгөртүүчү азыктарды, тактап айтканда "боёочу" жашылчаларды (кызылча жана сабиз), ошондой эле туз жана татымалдарды алып салуу керек.

Заара чогултуунун алдында лаборатория бөлүмүнөн 15 г лимон кислотасын жана контейнерди алуу же дарыканадан контейнер сатып алуу зарыл (каалаган заара контейнери ылайыктуу). Балдардан заара чогултуу үчүн заара кабыл алгычты колдонсо болот. Биоматериалды чогултуу кадимки ичүү режиминде жүргүзүлөт (суткасына 1,5–2 литр суюктук). Алдын ала заара чогултула турган таза чоң идиштин түбүнө консервант — лаборатория бөлүмүнөн мурун алынган лимон кислотасынын порошогун салуу керек.

Биоматериалдын ар бир порциясын чогултуунун алдында сырткы жыныс органдарын кылдат жууш керек. Биринчи күнү бөлүнгөн эртең мененки заараны даараттамага төгүү керек. Андан кийин убакытты белгилеп, калган заараны консервант салынган идишке так бир сутка бою чогултуу керек. Идишке акыркы заара кылуу белгиленген убакыттан 24 саат өткөндөн кийин болушу керек (мисалы, бир күндүн саат 8:00дөн кийинки күндүн саат 8:00гө чейин). Чогултулган заараны муздаткычта +2–8 °С температурада сактоо керек, тоңдурууга болбойт. Бардык заара чогултулгандан кийин биоматериалдын жалпы көлөмүн белгилеп, андан кийин бардык заараны аралаштырып, 50–100 мл контейнерге куюп, дароо изилдөөгө алып келүү керек. Заара тапшырууда чогултуу убактысын жана зааранын жалпы көлөмүн мл менен белгилөө керек. Контейнерди колдонуу боюнча нускама: Контейнердин капкагын бурап ачып, ички жагын өйдө каратып коюңуз, конструкциянын стерилдүү бөлүгүнө тийбеңиз. 50–100 мл заараны контейнерге куюңуз. Контейнерди капкагы менен жаап, бекем бураңыз. Контейнерди 180° буруп, ичиндегисин 3–5 жолу аралаштырыңыз. Контейнерди дароо лаборатория бөлүмүнө жеткириңиз.

Интерпретация результата

Повышение уровня катехоламинов и их метаболитов — гомованилиновой, ванилилминдалевой кислот:

1. Инфаркт миокарда;
2. Феохромоцитома;
3. Параганглиома;
4. Нейробластома;
5. Кетоацидоз при сахарном диабете.

Снижение уровня катехоламинов и их метаболитов — гомованилиновой, ванилилминдалевой кислот — не имеет клинического значения.

Повышение уровня серотонина и его метаболитов — 5-гидроксииндолуксусной кислоты:

1. Карциноидные опухоли в брюшной полости;
2. Интоксикация на фоне вирусной инфекции;
3. Массивные кровотечениях;
4. Химиотерапия;
5. Инфаркт миокарда;
6. Кишечная непроходимость.

Снижение уровня серотонина и его метаболитов — 5-гидроксииндолуксусной кислоты:

1. Депрессия;
2. Синдром Дауна;
3. Лейкоз;
4. Дефицит витаминов группы B;
5. Тяжелые заболевания печени.