Маанилүү көрсөткүчтөр 2021

Комплекстик лабораториялык изилдөө. Европалык клиникалык сунуштардын негизинде түзүлгөн.

Курамына пандемия учурунда эң маанилүү анализдер кошулган. Анын ичинде D витамининин, цинктин деңгээлин, сезгенүү маркерлорун, тромбдун пайда болушу менен байланыштуу көрсөткүчтөрдү аныктоо, ошондой эле коронавируска каршы заттарга тест жана башка изилдөөлөр.

Эмне үчүн?
Изилдөө төмөнкүлөрдө жардам берет:

- организмдин "алсыз тутумдарын" аныктоо жана COVID-19дун оор жүрүшүнүн мүмкүн болгон факторлорун табуу;
- ооругандарга инфекция организмге кандай таасир эткенин аныктоо;
- организм COVID-19 вирусу менен байланышта болдубу түшүнүү үчүн.

Изилдөөнүн натыйжалары жана дарыгердин кеңеши – бул коронавирустук инфекциянын фонунда кабылдоолор тобокелин азайтуу үчүн өз убагында чараларды көрүү мүмкүнчүлүгү.
Кимге сунушталат?
– зат алмашуусунун бузулушу менен адамдарга;
– өнөкөт оорулары менен адамдарга;
– хирургиялык кийлигишүүнү баштан өткөргөндөргө;
– коронавирустук инфекция менен ооругандарга;
– аз кыймылдаган адамдарга;
– көптөгөн адамдар менен карым-катнашта болгондорго.
Курам тууралуу толугураак

Кандын клиникалык анализи

Организмдин абалы тууралуу алгачкы негизги маалыматты берет. Башкы транспорттук система катары кан дайыма инфекцияга жооп берет, анын көрсөткүчтөрү боюнча инфекциянын түрүн жана ал кандай жүрүп жатканын аныктаса болот. Анализ сиз жугузуу булагысызбы же жокпу аныктайт, ошондой эле иммунитеттин абалын көрсөтөт.

D-димер – бул кандын уюшу пайда болгондо уюп катып калган кандын эришинде пайда болгон белок бөлүгү. D-димерди баалоого анализдерди кадыресе "терең веналардын тромбозу" же "өпкө артериясынынын тромбоэмболиясы" диагнозун алып салуу үчүн колдонушат. D-димердин жогорку деңгээли кандын уюшунун бузулуусунун жогорку тобокелдигин көрсөтөт.

Жакында эле жүргүзүлгөн илимий иштер лабораториялык изилдөөлөр учурунда D-димер деңгээли ооруканадан сырткары пневмония менен бейтаптарда олуттуу түрдө жогору болгонун көрсөттү. Коронавирустук инфекцияны жуктурган учурда кабылдоолордун өрчүшүнүн төмөнкү деңгээли тууралуу маалыматты референстик маанилердин чегинде D-димердин деңгээли көрсөтөт.

Жүрөк кан-тамыр системасынын оорулары, жүрөктүн тубаса патологиялары болгон жана аз кыймылдуу жашоо мүнөзүнө ээ бардык калк топторунда жасалган хирургиялык кийлигишүүлөр тромбдордун (уюган кандардын) өрчүшүнүн жогорку тобокелине алып келет.

Коронавирустук инфекция көбүрөөк тромбдордун (уюган кандардын) пайда болушунун күчөшүнө өбөлгө түзөт, натыйжада дээрлик бардык органдар соккуга учурайт: өпкө, бөйрөк, баш мээ, жүрөк. Мээнин кан менен камсыздалышынын бузулушу мээнин инсультуна алып келиши ыктымал, ал эми жүрөккө кандын келишинин бузулушу миокард инфарктын пайда кылат.

COVID-19 үчүн тромбоздордун жогорку тобокели тууралуу тыянак жашка, коштолмо оорулардын болушуна, D-димер көрсөткүчүнө, кан клеткаларынын катышына жана биздин организмдин тагыраак сүрөтүн көрсөтө алган башка маркерлерге негизделиши керек.

25-OH D витамини жалпы (25-ОН D2 витамини жана 25-ОН D3 витамини, жалпы натыйжа)

Бардык эле адамдар D витамини таяныч-кыймыл системасында маанилүү экенин билишет, ал кальцийдин сиңирилишине жана сөөктөрдүн бекемделүү процессине катышат. Бирок бул "күн" витамини же дагы бир атка ээ "жаштыктын витамини" ошондой эле иммунитетти бекемдөөгө жана оорунун жүрүшү, анын ичинде коронавирустун жүрүшүн жеңилдетүүгө жардам берет.

Азыркы учурда 25 (ОН) D витамининин (75–150 нмоль/л) кандагы оптималдуу деңгээли COVID-19дун оор жүрүшүнүн тобокелин азайтаарын көрсөткөн 30дан ашык илимий изилдөөлөр бар.

Европалык окумуштуулардын акыркы изилдөөлөрү бизге кандагы D витамининин төмөнүрөөк концентрациясы менен бейтаптарда ферритин жана D-димер сыяктуу сезгенүү маркерлеринин деңгээлинин жогорулашы, көбүрөөк гипертония жана жүрөк кан-тамыр оорулары байкалып, сары суудагы 25OHD деңгээли 20 нг/мл-ден жогору болгондорго салыштырмалуу ооруканада калуу убакыты узагыраак да болгонун көрсөттү.
    Цинк

    Бир катар витаминдерди жана микроэлементтерди кабыл алуу COVID-19 учурунда кабылдоолордун тобокелдерин азайтат деген изилдөөлөр көп пайда болууда. Жаңы маалыматтарга байланыштуу цинктин сары суудагы төмөн деңгээли COVID-19 оорусунун ооруураак жүрүшүнө мүнөздүү экенин аныкталды. Цинк жана D витамини COVID-19ду алдын алуу үчүн жана оорунун башынан эле дарылаш үчүн оптималдуу келет.

    COVID-19дун эң көп белгилерине төмөнкүлөр кирет: жыттын жана даамдын бузулушу, калтыратма, жөтөл, тамак оору, жалпы алсыздык, кол-буттарда оору, мурундун бүтүшү жана кээ бир учурларда ич өткөк. Бардык бул көрүнүштөр дени соо да, оорулуу адамдын да цинктин организмде жетишсиздиги менен байланыштуу. Цинк соо клеткадан оорулууга клетка ичи маалыматты берүүдө маанилүү ролду ойнойт – анын жетишсиздигинде организмде бул байланыштын бузулушу жүрөт, бул туура эмес иммундук жооптун түзүлүшүнө жана дем алуу жолдорунун инфекциясынын пайда болушунун жогорку тобокелине алып келет.

    Клиникалык сүрөт менен лабораториялык тесттер бейтаптын абалын тез баалоого жана дарылоо тактикасын тандоого оптималдуу мамилени табууга мүмкүнчүлүк түзөт. Мындан башка бул маркерлер COVID-19дун оор жүрүшүнүн тобокел тобуна таандыктуулукту текшерүүгө жардам берет.

    С-реактивдүү белок

    С-реактивдүү белоктун концентрациясынын жогорулашы организмдин сезгенүүгө жалпы жообунун бир бөлүгү болуп саналат. Анын кандагы концентрациясы жаш, жыныс жана физикалык абал сыяктуу факторлордон көз каранды эмес.

    С-реактивдүү белок иммундук системаны активдештирип, муну менен фагоцитозду –бактериялар жана вирустар сыяктуу бөтөн зыян бөлүкчөлөрдү сиңдирген процессти күчөтүшү мүмкүн. Ошондой эле бул оорунун жана соо организмдин мониторинги үчүн негизги индикатор катары колдонулушу керек болгон өпкөлөрдүн оор инфекциялык ооруларын аныктоо жана баалоо үчүн маанилүү көрсөткүч.

    Сары суу темири

    Темирдин жетишсиздиги олуттуу көйгөй болуп саналат, анткени ал ар кайсы органдардын жана системалардын функциясынын өзгөрүшүнө алып келет. Эң негизгиси эндокриндик, жүрөк кан-тамыр жана борбордук нерв системасы жабыркайт.

    Жаңы илимий маалыматтар кандагы төмөн темир деңгээли менен бейтаптар дем алуунун кыйындашын кошкондо, оор кабылдоолор өрчүгөн тобокел тобуна кирип калат экенин көрсөттү. Ошондой эле темир иммунитетти күчөтүү үчүн зарыл – анын жетишсиздиги инфекцияларды жана организмдеги сезгенүү процесстерин курчутушу мүмкүн.

    Инфекция учурунда иммундук система темир камдыгынын деңгээлин оорунун оордугун азайтуу үчүн төмөндөтөт, ошондуктан кандагы темир көрсөткүчү бүгүнкү күндө маанилүү маркер болуп саналат, өзгөчө тобокел топторундагыларга.

    Ферритиндин төмөн деңгээли темирдин жашыруун жетишсиздигин айгинелеши ыктымал, ал эми жогорку деңгээли 40% учурларда жогору дем алуу жолдорунун мүмкүн болгон сезгенүү жана инфекциясы тууралуу айтууга мүмкүндүк түзөт.

    Ферритин иммундук системанын негизги ортомчусу болуп саналат, өзгөчө ашыкча гиперферритинемия – бул көрсөткүчтүн жогорулашында. Түз иммуносупрессивдик жана өтө сезгенүү таасирлери аркылуу ал цитокиндик бороонго – өздүк организмдин клеткаларына жана ткандарына иммунитетинин активдешүүсүнө алып келген организмдеги сезгенүү реакциясына өбөлгө түзөт. Цитокиндик бороон оорунун оордугун аныктоодо жардам берет. Ферритин кан сары суусунда анын потенциалдуу диагностикалык жана божомол ролу үчүн олуттуу мааниге ээ.

    Фибриноген – бул организмдин эң негизги "фабрикасы" – боор аркылуу иштелип чыккан гликопротеин. Боордун инфекциядан коргоо ролу көп учурда көңүлгө алынбайт.

    Бул белоктун жогорку деңгээли организмде сезгенүү болгондугуна байланыштуу боордун аябай иштешин көрсөтөт. Фибриноген коргоочу тосмо катары кызмат кылган фибриндик матрицаларды түзүү менен лейкоциттердин тартылышына жолтоо болот жана сезгенүү процессин басаңдатат.
    Коронавирус SARS-CoV-2, IgM жана IgG каршы заттары (антилела) жалпы

    Вирустун организмге кирип кетишинен кийин адамдын иммундук системасы бул патогенге каршы заттарды (Ig – иммуноглобулиндерди) иштеп чыгара баштайт. Алар иммундук системаны инфекциядан коргоодо жардам берет. Кандагы ар кайсы класстардагы каршы заттардын деңгээли тууралуу маалымат инфекциялык процесстин өрчүү стадиясын аныктоого жардам берет.

    Жалпы каршы заттар – IgM жана IgG классындагы каршы заттардын жыйынды изилдөөсү. Алар иммундук система тарабынан оорунун козгогучу менен жолуккандан кийин иммундук жооптун түзүлүшүнүн жеке өзгөчөлүктөрүнө карабай оорунун баштапкы мезгилдеринде иштелип чыгат. Изилдөөнүн оң натыйжасы кайсы болбосун бул класстардагы каршы заттарынын болушу тууралуу айтышы мүмкүн.

    Коронавирустук инфекцияда IgM узак убакыт, вирус эчак эле аныкталбай калган кезде белгилердин пайда болушунан 3 айга чейин сакталышы мүмкүн. G (IgG) иммуноглобулиндери акыркы болуп синтезделет жана коронавирус тууралуу маалыматты сактайт. Кадыресе IgG ооруп өткөн инфекциялардын эс-тутум архиви болуп саналат, көп учурда өмүр бою же болбосо бир нече жыл бою сакталат.
    Кантип даярдануу керек?
    СААТ ЭРТЕҢ МЕНЕНКИ 8ден 11ге ЧЕЙИН КАНДЫ ТАПШЫРУУНУ ПЛАНДОО.

    Канды эртең менен жана сөзсүз ачкарын тапшыруу сунушталат. Акыркы тамак ичкенден кийин 12-14 саат өтүш керек, жалгыз гана газдалбаган суу ичсе болот.

    24 СААТ МУРУН

    - Алкоголдон, интенсивдүү дене жүктөмдөрдөн, дары каражаттарынан (дарылап жаткан дарыгер менен кеңешип) баш тарткыла;
    - Изилдөөдөн 1-2 саат мурун тамеки тартпагыла.

    15 МҮНӨТ МУРУН

    Бир аз лабораториялык бөлүмдө отуруп тургула, дем алып алгыла жана тынчтангыла.

    Изилдөөнү кантип өтүү керек?

    - "Гемотесттин" жакынкы бөлүмүн тандагыла;
    - Венадан кан тапшыргыла – тапшырыкты тариздөө менен бардык процедура 10 мүнөттөн ашпаган убакытты алат;
    - 1 күндөн кийин натыйжаларды электрондук почта аркылуу же сайтыбыздагы жеке кабинеттен алгыла.

    Натыйжаларды алгандан кийин эмне кылыш керек?

    Эгер көрсөткүчтөрдүн мааниси референстик маанилерден жогору же төмөн болсо, дарыгерге кайрылгыла.
    Ошондой эле сиз биздин дарыгер-кеңешчилерибизге телефон боюнча, социалдык тармактарда же мессенджерлерде суроо берсеңер болот.